pw. Narodzenia Najświętszej Maryi Panny

 

 

 

Serdecznie witamy. Jest 

  Strona główna Informacje Renowacja Galeria Jan Paweł II

 

 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

Strona główna

Historia Świątyni i Parafii

Nasz Patron
Złote Myśli
   
   
   
   
   
erygowanie świątyni
świątynia romańska
wczesnogotycka
gotycka
 

Historia

 

świątynia romańska

 

 

Romańska świątynia maryjna, datowana jest na ok. 1120 rok. Pisanym dowodem istnienia kościoła Najświętszej Marii Panny jest zapis w bulli papieża Eugeniusza III z 1148 roku. Wybudowana i uposażona została przez księcia Bolesława Krzywoustego, długo oczekiwanego syna Władysława Hermana i Judyty (jego narodziny znamy z opisu Galla Anonima).

 

W XIII wieku, osłabioną rozbiciem dzielnicowym Polskę, nękały najazdy mongolskie. Małopolską rządził w tym czasie, książę krakowski i sandomierski Bolesław Wstydliwy, syn Leszka Białego. Po podbiciu Rosji, wojska mongolskie pod dowództwem Batu, wnuka Czyngis-chana, wiosną 1241 roku dotarły pod Sandomierz. W środę popielcową napadły na miasto i ograbiły kolegiatę. Najazd w latach 1259-1260, w którym brali udział także książęta ruscy, dokonał większego zniszczenia niż poprzedni. Tatarzy spustoszyli Małopolskę, zaś Sandomierz po trzech dniach oblężenia został zdobyty. Mieszkańców miasta, chroniących się w murach zamku i kolegiaty Tatarzy wyprowadzili na błonia nad Wisłą i po dwu dniach wymordowali. Krwawy pogrom nie oszczędził także dominikanów z kościoła św. Jakuba.

 

Pamięć po pomordowanych przerodziła się w kult Męczenników Sandomierskich.

 

Jak wyglądała pierwsza, romańska świątynia NMP? - nie wiemy. Była zapewne jedyną kamienną budowlą w okolicy. Zlokalizowana na wzgórzu górowała swą sylwetą nad miastem, zaś lśniące w słońcu białe kamienne ciosy stanowiły dla podróżnych znakomity punkt orientacyjny. Świadek tragicznych wydarzeń z 1260 roku, którym był być może mnich prawosławny, musiał być kolegiatą zauroczony skoro w “Kronice wołyńskiej”, dokonał zapisu:... “Cerkiew że bysze
w gorodie tam kamiena, wielika i prediwna, sijajuszcze krasotoju bieszet bo sozdana kamiensim tiesanym i ta byst połna ludij, wierch że w niej drewom pokryt zażesia i ta pogorie i w niej bezczislenoje mnożestwo ludiej, odwa ratnii wybiegosza iż goroda”...

 

Kolegiata, przekryta drewnianym stropem była zapewne bazyliką, jako że właśnie drewniany dach był typowy dla tego typu budowli. Strawiony pożarem runął, zaś sczerniałe mury i masywne filary, niczym ramiona sterczały ku niebu. Romańska kolegiata przestała istnieć.

 

W latach 1287-1288 Tatarzy po raz kolejny pustoszą Małopolskę. Próbują także zdobyć Sandomierz. Na szczęście
nie udało im się zdobyć miasta posiadającego już system obronny, na który składała się konstrukcja drewniano-ziemna
i chronionego nową taktyką obronną zastosowaną przez Leszka Czarnego.

   
   

Rzymskokatolicka Parafia Katedralna, ul. Katedralna 1, 27-600 Sandomierz, tel. (015) 8327343, tel.fax (015) 6445698

           

copyright © jc Wszelkie prawa zastrzeżone